سفر به شمال با قطار از تهران در دو مسیر اصلی انجام می‌شود؛ مسیر شرق به مقصد ساری و گرگان از راه فیروزکوه و پل ورسک، و مسیر غرب به مقصد رشت از راه قزوین. قطار تهران ـ ساری حدود ۷ تا ۸ ساعت و قطار تهران ـ گرگان حدود ۱۰ تا ۱۱ ساعت در راه است و بیشتر قطارها شب‌رو و کوپه‌ای هستند. بلیت را زودتر بخرید، قطار صبح را برای دیدن منظره و قطار شب را برای رسیدن صبحگاهی انتخاب کنید.
اگر از ترافیک جاده چالوس و هراز خسته شده‌اید، قطار شمال یک تجربه متفاوت است. بدون خستگی رانندگی، با منظره‌ای که با هیچ جاده‌ای قابل مقایسه نیست. در این مطلب از مجله زیبا زیست مسیرهای ریلی شمال، مدت سفر، انواع قطار و نکته‌های خرید بلیت را بررسی می‌کنیم تا بهترین انتخاب را برای سفر بعدی‌تان داشته باشید.
نکته مهم این است که قطار شمال فقط یک وسیله رسیدن به مقصد نیست. عبور از پل ورسک، تونل گدوک، جنگل‌های سوادکوه و دشت‌های گرگان خودش بخشی از سفر است. پس اگر عجله دارید اتوبوس سریع‌تر است، اما اگر دنبال سفر آرام و تماشایی هستید قطار برنده است.
با قطار به کجای شمال می‌شود رفت؟
شبکه ریلی شمال ایران دو شاخه جدا از هم دارد. شاخه شرقی که قدیمی‌تر و معروف‌تر است، تهران را از مسیر گرمسار، فیروزکوه، پل‌سفید، قائم‌شهر و ساری به گرگان و بندرترکمن وصل می‌کند. شاخه غربی هم تهران را از مسیر قزوین و رودبار به رشت وصل می‌کند. این دو مسیر به هم راه ندارند و باید از ابتدا مقصد را مشخص کنید.
- مسیر شرقی: تهران، گرمسار، فیروزکوه، ورسک، پل‌سفید، شیرگاه، قائم‌شهر، ساری، بهشهر، بندرگز، بندرترکمن، گرگان
- مسیر غربی: تهران، کرج، قزوین، رودبار، رشت
اگر مقصد شما بابل، آمل، بابلسر یا چالوس است، نزدیک‌ترین ایستگاه ساری یا قائم‌شهر است و ادامه راه را باید با تاکسی یا اتوبوس بروید. برای انزلی و لاهیجان هم باید تا رشت با قطار بروید و بعد جاده را ادامه دهید.
مسیر تهران به ساری و گرگان؛ تماشایی‌ترین راه‌آهن ایران
این همان مسیر معروفی است که از پل ورسک می‌گذرد. قطار از تهران حدود ساعت ۲۲:۲۰ شب حرکت می‌کند و صبح حدود ساعت ۵:۳۰ به ساری و حدود ۸:۳۰ به گرگان می‌رسد. یک قطار روزانه هم حدود ساعت ۹:۲۰ صبح از تهران به مقصد ساری حرکت دارد که برای تماشای مسیر در روز عالی است.
در جهت برگشت هم قطار گرگان به تهران معمولاً عصر حدود ساعت ۱۹:۴۰ حرکت می‌کند و صبح زود به تهران می‌رسد. قطارهای این مسیر معمولاً کوپه‌ای چهارتخته و شش‌تخته هستند که برای سفر شبانه راحت‌اند. مدت سفر به ساری ۷ تا ۸ ساعت و به گرگان ۱۰ تا ۱۱ ساعت است، چون مسیر کوهستانی و پر پیچ‌وخم است.
چه زمانی قطار شب و چه زمانی قطار روز را انتخاب کنیم؟
اگر با خانواده و بچه سفر می‌کنید، قطار شب‌رو بهتر است چون بچه‌ها می‌خوابند و صبح در مقصد هستید و هزینه یک شب اقامت هم کم می‌شود. اگر اولین بار است به شمال سفر می‌کنید یا اهل عکاسی هستید، حتماً قطار صبح را بگیرید. عبور قطار از روی پل ورسک و میان جنگل‌های مه‌آلود سوادکوه در روشنایی روز چیز دیگری است.
مسیر تهران به رشت؛ راه رسیدن به گیلان
خط تهران ـ رشت جدیدتر است و از قزوین و منجیل و رودبار می‌گذرد. این مسیر کوتاه‌تر است و معمولاً حدود ۵ تا ۶ ساعت طول می‌کشد. قطارهای این مسیر بیشتر سالنی و سریع‌اند و برای سفر یک‌روزه هم مناسب‌اند.
مزیت مسیر رشت این است که به مرکز گیلان می‌رسید و دسترسی به انزلی، فومن، ماسوله و لاهیجان راحت است. اگر هدف‌تان خوردن غذاهای گیلانی و گشت‌زدن در بازار رشت و ساحل انزلی است، این مسیر مستقیم‌تر از رفتن به ساری است.
| مسیر | مدت تقریبی سفر | نوع قطار رایج | بهترین انتخاب برای |
|---|---|---|---|
| تهران به ساری | ۷ تا ۸ ساعت | کوپه‌ای چهارتخته و شش‌تخته | تماشای پل ورسک و سفر شبانه |
| تهران به گرگان | ۱۰ تا ۱۱ ساعت | کوپه‌ای شب‌رو | سفر به گلستان و بندرترکمن |
| تهران به رشت | ۵ تا ۶ ساعت | سالنی و سریع | سفر به گیلان و انزلی |
بلیت قطار شمال را چطور بخریم که جا نمانیم؟
بلیت شمال، مخصوصاً در تعطیلات و پنجشنبه‌ها خیلی زود تمام می‌شود. فروش بلیت معمولاً چند هفته قبل باز می‌شود و ساعت‌های شب‌رو اول پر می‌شوند. اگر تاریخ سفرتان قطعی است، همان روزهای اول بلیت برگشت را هم بخرید.
- کوپه دربست برای خانواده چهارنفره به‌صرفه‌تر و راحت‌تر است.
- صندلی‌های وسط سالن برای مسیر رشت تکان کمتری دارند.
- پاوربانک، خوراکی سبک و لباس گرم همراه داشته باشید؛ هوا در گردنه‌ها سرد می‌شود.
- ساعت حرکت ممکن است در فصل‌های مختلف تغییر کند، روز قبل از سفر ساعت را دوباره چک کنید.
جمع‌بندی؛ قطار شمال به درد چه کسی می‌خورد؟
اگر دنبال سفری آرام، امن و تماشایی هستید و عجله‌ای برای رسیدن ندارید، قطار شمال بهترین گزینه است. برای مازندران و گلستان، قطار شب‌رو تهران ـ ساری و گرگان را بگیرید و برای گیلان، قطار تهران ـ رشت را انتخاب کنید. فقط یادتان باشد برنامه قطارها فصلی تغییر می‌کند و بهتر است بلیت رفت و برگشت را زودتر قطعی کنید.
سوالات متداول
قطار تهران به شمال چند ساعت طول می‌کشد؟
تهران تا ساری حدود ۷ تا ۸ ساعت، تا گرگان حدود ۱۰ تا ۱۱ ساعت و تا رشت حدود ۵ تا ۶ ساعت طول می‌کشد. مسیر شرقی به‌خاطر کوهستانی بودن کندتر است.
آیا قطار مستقیم از تهران به چالوس یا رامسر وجود دارد؟
خیر. راه‌آهن به چالوس و رامسر نمی‌رود. نزدیک‌ترین ایستگاه برای غرب مازندران، قائم‌شهر و ساری است و بقیه راه را باید جاده‌ای بروید.
قطار شمال کوپه‌ای است یا سالنی؟
در مسیر ساری و گرگان بیشتر قطارها کوپه‌ای چهارتخته و شش‌تخته و شب‌رو هستند. در مسیر رشت بیشتر قطارها سالنی‌اند.