علت فشار خون بالا در آقایان

پاسخ سریع: فشار خون بالا در آقایان بیشتر به فشار کاری و استرس مزمن، خواب کم و خر و پف شبانه، اضافه وزن شکمی، نمک زیاد و فست فود، کم تحرکی، سیگار و قلیان، الکل، و بالا رفتن سن مربوط است. در بخشی از موارد هم علت زمینه ای مثل آپنه خواب، بیماری کلیه، اختلال تیروئید یا عوارض بعضی داروها و مکمل ها باعث بالا رفتن فشار می شود. اندازه گیری درست و پیگیری چند روزه مشخص می کند فشار موقتی است یا نیاز به درمان دارد.

خیلی از آقایان تا وقتی سردرد شدید، سرگیجه یا تپش قلب نگیرند سراغ دستگاه فشار نمی روند. مشکل همین جاست که فشار خون بالا معمولا علامت واضح ندارد و آرام به قلب، مغز، کلیه و چشم آسیب می زند. در این مطلب از مجله زیبا زیست علت های شایع فشار خون بالا در مردان را به زبان ساده و کاربردی بررسی می کنیم تا بدانید کدام علت ها قابل اصلاح هستند و چه زمانی باید جدی تر پیگیری کنید.

نکته مهم این است که یک عدد بالا به معنی بیماری قطعی نیست. استرس، بی خوابی، قهوه زیاد، ورزش سنگین قبل از اندازه گیری و حتی حرف زدن موقع گرفتن فشار می تواند عدد را بالا نشان دهد. پس قبل از نگرانی، روش درست اندازه گیری و علت های واقعی را بشناسید.

چرا مردان بیشتر در معرض فشار خون بالا هستند

الگوی زندگی خیلی از آقایان به نفع بالا رفتن فشار است. کار نشسته طولانی، شیفت شب، رانندگی زیاد، وعده های غذایی نامنظم، مصرف بیشتر نمک و غذای بیرون، سیگار و کم خوابی کنار هم فشار را بالا می برند. از نظر بدنی هم تجمع چربی دور شکم در مردان شایع تر است و همین چربی شکمی با مقاومت به انسولین و بالا رفتن فشار ارتباط دارد.

سن هم نقش دارد. از حدود 40 سالگی به بعد شانس فشار خون بالا بیشتر می شود، ولی الان مردان جوان تر هم به خاطر وزن بالا، استرس و خواب بد دچار فشار بالا می شوند. سابقه خانوادگی هم مهم است. اگر پدر یا برادر در سن پایین فشار خون گرفته اند، شما باید زودتر و منظم تر فشار را کنترل کنید.

شایع ترین علت های قابل اصلاح در آقایان

1. استرس کاری و خواب ناکافی

استرس مداوم باعث می شود بدن هورمون هایی ترشح کند که رگ ها را تنگ و ضربان قلب را تند می کنند. اگر این وضعیت ماه ها ادامه داشته باشد، فشار پایه بالاتر می رود. خواب کمتر از 6 ساعت، بیدار شدن مکرر شبانه و کار شیفتی هم فشار صبحگاهی را بالا می برند. مردانی که شب ها خر و پف بلند دارند و صبح خسته بیدار می شوند، باید از نظر آپنه خواب بررسی شوند چون آپنه یکی از علت های مهم فشار مقاوم به درمان است.

2. نمک زیاد، فست فود و نوشابه

بدن بعضی افراد به نمک حساس تر است. نان شور، پنیر شور، خیارشور، سوسیس و کالباس، چیپس، پفک، سس آماده و غذای رستورانی مقدار زیادی سدیم دارند. وقتی نمک زیاد و پتاسیم کم شود، یعنی میوه و سبزی کم خورده شود، فشار راحت تر بالا می رود. کاهش نمک به معنی بی مزه شدن غذا نیست. حذف نمکدان سر سفره، کم کردن غذای فرآوری شده و بیشتر خوردن سبزی و میوه در چند هفته اثر خود را نشان می دهد.

3. اضافه وزن شکمی و کم تحرکی

هر چه وزن بالاتر برود، قلب برای خون رسانی باید فشار بیشتری وارد کند. چربی دور شکم از نظر متابولیک فعال است و روی قند، چربی خون و فشار اثر می گذارد. خبر خوب این است که لازم نیست وزن ایده آل شود. کم کردن حتی 5 تا 10 درصد وزن هم فشار را پایین می آورد. پیاده روی تند روزانه، دو تا سه جلسه تمرین قدرتی سبک در هفته و کمتر نشستن مداوم، ساده ترین شروع است.

4. سیگار، قلیان و الکل

نیکوتین بلافاصله بعد از مصرف، فشار و ضربان قلب را بالا می برد و به دیواره رگ آسیب می زند. قلیان هم به خاطر حجم زیاد دود و زمان طولانی مصرف، اثر مشابه و حتی شدیدتر دارد. الکل به شکل منظم و زیاد، فشار را بالا می برد و اثر داروهای فشار را کم می کند. قطع سیگار و کم کردن الکل از سریع ترین کارهایی است که به رگ ها کمک می کند.

5. قهوه، نوشیدنی انرژی زا و بعضی داروها

قهوه در بعضی افراد فشار را موقت بالا می برد، مخصوصا اگر زیاد و پشت سر هم خورده شود. نوشیدنی های انرژی زا به خاطر کافئین بالا و مواد محرک، برای افراد دارای فشار بالا مناسب نیستند. بعضی داروها هم فشار را بالا می برند؛ مثل قرص های سرماخوردگی حاوی سودوافدرین، مسکن های ضد التهاب مثل ایبوپروفن و دیکلوفناک در مصرف طولانی، بعضی داروهای ضد افسردگی، کورتون ها و بعضی مکمل های بدنسازی و چربی سوز. اگر داروی خاصی مصرف می کنید، خودسرانه قطع نکنید ولی موضوع فشار را با پزشک یا داروساز مطرح کنید.

علت های پزشکی که نباید جا بماند

در بیشتر آقایان علت مشخص تکی پیدا نمی شود و فشار از نوع اولیه است، یعنی نتیجه ترکیب سن، ژنتیک و سبک زندگی است. ولی در موارد زیر باید علت ثانویه بررسی شود: فشار خیلی بالا در سن پایین، فشار که با چند دارو هم کنترل نمی شود، شروع ناگهانی فشار شدید، یا همراه بودن با علائمی مثل خستگی شدید، ورم پاها، تکرر ادرار شبانه، تعریق زیاد و لرزش.

روش درست گرفتن فشار در خانه

خیلی از عددهای بالا خطای اندازه گیری است. برای عدد دقیق، 30 دقیقه قبل قهوه و سیگار مصرف نکنید، 5 دقیقه آرام بنشینید، پا را روی زمین بگذارید و به پشتی تکیه بدهید، بازو را روی میز هم سطح قلب بگذارید و موقع اندازه گیری حرف نزنید. دو بار با فاصله دو دقیقه بگیرید و عدد دوم را یادداشت کنید. فشار را چند روز و در ساعت های مشابه بگیرید و میانگین را به پزشک نشان دهید.

چه زمانی باید سریع به پزشک مراجعه کرد

اگر فشار بالای 180 روی 120 است و علائمی مثل درد قفسه سینه، تنگی نفس، تاری دید، بی حسی یک سمت بدن، اختلال حرف زدن یا سردرد بسیار شدید دارید، این وضعیت اورژانسی است و باید فوری به اورژانس مراجعه کنید. برای فشار بالا بدون علامت هم اگر عددها چند روز پشت سر هم بالای 140 روی 90 می ماند، پیگیری پزشکی لازم است. مردان بالای 40 سال، افراد سیگاری، دیابتی و کسانی که چربی خون بالا دارند باید حساس تر باشند.

برای پایین آوردن فشار از کجا شروع کنیم

به جای تغییر یکباره همه چیز، از سه کار شروع کنید: خواب منظم 7 تا 8 ساعته، کم کردن نمک و فست فود و پیاده روی روزانه 30 دقیقه. بعد قدم های بعدی مثل کاهش وزن، ترک سیگار و کنترل استرس را اضافه کنید. اگر دارو لازم شد، دارو جایگزین سبک زندگی سالم نیست بلکه مکمل آن است. دارو را منظم بخورید و بدون نظر پزشک قطع نکنید چون قطع ناگهانی بعضی داروها فشار را به شدت بالا می برد.

سوالات متداول

فشار خون طبیعی در آقایان چند است

در حالت کلی فشار کمتر از 120 روی 80 طبیعی حساب می شود. فشار 120 تا 129 روی کمتر از 80 مرحله هشدار است و فشار 130 روی 80 به بالا در راهنماهای جدید نیاز به توجه و پیگیری دارد. ملاک نهایی با شرایط سنی و بیماری های همراه مشخص می شود.

آیا استرس به تنهایی باعث فشار خون دائمی می شود

استرس کوتاه فشار را موقت بالا می برد، ولی استرس مزمن همراه با خواب بد، پرخوری، سیگار و کم تحرکی می تواند فشار را ماندگار بالا نگه دارد. کنترل استرس به تنهایی کافی نیست و باید خواب و سبک زندگی هم اصلاح شود.

آیا بدنسازی برای مردان دارای فشار بالا ضرر دارد

ورزش منظم معمولا مفید است، ولی وزنه خیلی سنگین با حبس نفس فشار را لحظه ای خیلی بالا می برد. بهتر است با وزنه متوسط، تکرار بیشتر، تنفس درست و مشورت پزشک تمرین کنید و از مکمل های محرک و چربی سوز بدون مشورت استفاده نکنید.

خر و پف چه ربطی به فشار خون دارد

خر و پف شدید می تواند نشانه آپنه خواب باشد، یعنی توقف های کوتاه تنفس در خواب. این وضعیت اکسیژن خون را کم و فشار را بالا می برد. درمان آپنه خواب در خیلی از آقایان باعث بهتر شدن فشار صبحگاهی می شود.